Tenerife
Johan Sterckx - 5 juli 2026
Het woord complexiteit krijgt op dit eiland een heel andere, nog complexere invulling. Als je begrijpt wat ik bedoel.
Het eiland en zijn vulkanische oorsprong
Het eiland bestond 7 miljoen jaar geleden uit drie delen die ontstaan zijn door lava-uitbarstingen. Deze vormen de bek, staart en buik van de eend. Drie regio’s met de oudste lavaformatie in de bodem. Latere lava-uitbarstingen hebben jongere lava- en basaltterroirs doen ontstaan en het huidige Tenerife gevormd. De Teide is de centrale, nog actieve krater. De laatste uitbarsting op het eiland was in 1908. De lavastromen hebben het eiland gevormd met zijn valleien, heuvelruggen en lagunes.
Garachico
Garachico was de belangrijkste van de drie havens in het noorden. Dit vooral voor de export van wijn, lees: malvasiawijnen die op de laaggelegen gronden waren aangeplant.
Het Garachico van vandaag is heel anders dan 300 jaar geleden, toen een lava-uitbarsting ervoor zorgde dat een groot deel van de haven onder de lava kwam te liggen. Zo is het huidige Garachico ontstaan, met tal van historische herkenningspunten van zijn vroegere wallen, promenade, waterreservoirs in de lava die nu als openluchtzwembad fungeren, handelshuizen enzovoort.
Culturele en historische invloeden
Cultureel heeft het eiland door de eeuwen heen veel invloeden gekregen van wereldreizigers en door aanvallen van andere naties die het eiland in handen trachtten te krijgen. Na herhaaldelijke pogingen werd er met de Engelsen een compromis getekend dat ze hun herhaalde aanvallen op het eiland zouden stoppen. Dit heeft een grote invloed gehad op de export. Doordat ze voordien een groot deel van de export van de Canary wines voor zich namen en tevens voor bekendheid zorgden, idem voor de export van Jerez, gingen de Engelsen zich richten op Porto en Madeira, waar ze een stempel op hebben kunnen drukken.
Landbouw en economische verschuivingen
Historisch was Tenerife een zeer productief wijneiland waar enorm aan de boom is geschud. Bananen hebben alle wijngaarden aan de kustlijn vervangen omdat ze economisch belangrijker zijn geworden als exportproduct. Daarnaast zijn aan de noordelijke costa’s ook hotels gezet omdat dit meer opbracht dan de arbeidsintensieve wijnbouw. Vandaag is hierbij nog gekomen dat de avocadoproductie erg aan het groeien is, maar tegelijkertijd ook zorgt voor waterschaarste in de landbouw. Water is duur en vandaag dient er in de landbouw en viticultuur zorgzaam mee omgesprongen te worden.
Geleidingsvormen en viticultuur
Afhankelijk van waar je je bevindt aan de noordkant van het eiland, merk je verschillen in de viticultuur. Trenzado komt van de Portugezen, pergola’s komen van de Italianen.
In Valle de Orotava is er vooral trenzado en die wordt naar het zuiden of het noorden geleid. Dit met betrekking tot de luchtcirculatie in de wijngaard. Trenzado’s kunnen tot 20 meter lang geleid worden. Ze worden samengebonden om de groeikracht af te remmen.
Kleine pergola’s bestaan er ook. In het zuiden om schaduw te geven aan de druiventros en in het noorden om schimmel te voorkomen, ten voordele van de windcirculatie.
Zuidkant van het eiland
De zuidkant van het eiland heeft een heel andere bodemsamenstelling. Wind afkomstig van de Sahara, op 400 kilometer, brengt zand mee dat voor een bovenlaag zorgt in Abona en Güímar. Hier heb je ook het hoogst gelegen wijndorp, Vilaflor, waar de hoogst gelegen Europese wijngaarden zijn gelegen.
Taganana
Taganana in het noorden heeft basalt en rode basalt, steile hellingen en stokken die geleid en ondersteund worden door stokken. Na de oogst worden de stokken verwijderd zodat de wijnstok op de bodem komt te liggen. Dit type wijngaarden is enorm arbeidsintensief. Locals staan de wijnbouwers hier bij in de viticultuur om het verdwijnen van deze zeer kwalitatieve wijngaarden tegen te gaan. Zeer moeilijk toegankelijke wijngaarden met enorme hellingsgraden van 45% en meer.
Valle de Orotava
Valle de Orotava is een brede vallei gevormd door een ijslaag die gesmolten is. Iets warmer en verdeeld in subregio’s, waaronder Palo Blanco. Binnen Palo Blanco heb je nog Las Molinas, wat aanzien wordt als het grand-cruterroir voor Listán Blanco.
Ycoden-Daute-Isora
Ycoden-Daute-Isora dankt zijn naam aan de drie subregio’s die elk in handen waren van invloedrijke families, wier naam werd gegeven aan elk van de drie subregio’s. Meer pergola-aanplant, steile wijngaarden dicht bij de zee met natuurlijk heel wat invloed. Het meest zuidelijke deel is het warmst en heeft de indrukwekkende El Palmar-vallei, Laderas del Teno. Nog wat verder heb je de vallei gevormd aan de voet van de Benje-krater. Benje is gelegen met de Teide op de achtergrond. De Benje-subregio is het warmst, maar de aanplant loopt tot 1.000 meter, wat het verschil maakt. Daarom ga je hier wederom een ander type aanplant terugvinden: bush vines om de druif te beschermen tegen zonnebrand.
Wolken, wind en hoogte
Dan hebben we nog de invloeden of het spel dat de wolken met de natuur spelen!
De wolken kom je tegen daar waar het eiland groen kleurt. Er is geen groter contrast merkbaar dan boven op de bergruggen. De wolkenformaties komen hier nog net over de bergrug hangen, wat zorgt voor fenomenaal fotomateriaal van dit natuurlijke fenomeen. Wolken beperken het zonlicht en stimuleren de vochtigheid. Tevens de reden waarom welke cépage op welke hoogte is aangeplant.
Dit is een fenomeen dat typisch is voor Tenerife omdat het hoge bergen heeft die de wolken en de wind tegenhouden. Eilanden zoals Lanzarote kennen dit niet, met uitzondering van een deel in het noorden. Wind heeft hier vrij spel, wat zorgt voor minder groen en een droger terroir.
Druivenrassen en versnipperde eigendom
Welke cépage waar is aangeplant, is ook historisch bepaald door de invloed van de verschillende nationaliteiten die er passeerden en de culturele invloeden. Een groot deel van de wijngaarden is ruim boven de 100 jaar oud.
Wijngaarden zijn versnipperd. Er zijn bijna evenveel druiventelers als aangeplante hectaren. Dit zorgt voor een enorme onderneming om een wijngaard te kunnen aankopen. Vaak verdeeld binnen één familie, met afzonderlijke onderhandelingen die decennialang kunnen duren. Viñátigo heeft recentelijk 0,2 hectare aangeplant in pergola naast de bodega. Dit deel was eigendom van 11 verschillende personen en heeft iets meer dan 10 jaar in beslag genomen. Idem voor een terras enkele meters verder, dat eigendom was van 7 verschillende personen. Just to know how complex everything is….
Recuperatie boven nieuwe aanplant
Wanneer je een wijnbouwer de vraag stelt of hij veel nieuwe wijngaarden aanplant, krijg je een heel ander antwoord dan verwacht. Er is geen behoefte aan aanplant. Er zijn de laatste decennia zoveel oude wijngaarden verwaarloosd dat je beter dit type wijngaarden gaat recupereren. Dit zijn wijngaarden met een enorm kwalitatief potentieel. Jonge wijngaarden zijn vaak wijngaarden waar de wijnstokken naar een andere vorm van geleiding worden gebracht in de viticultuur.
Voor het ogenblik zijn er heel wat kleine projecten die het daglicht zien, maar ook vaak snel worden afgevoerd na confrontatie met de werklast versus het eindresultaat.
Wijnen krijgen een korte maceratie van 7 à 9 dagen. Beperkte, zachte remontage en enkel de chapeau vochtig houden. Niet zoeken naar extractie, maar meer infusie en fruitbehoud liggen hier aan de basis.
Wijnen zijn algemeen minder rijp dan vroeger, meer gourmand, subtieler en elegant.
Er wordt enorm ingezet op viticultuur en het verzamelen van data van elk wijngaardplot.
